Dişli Malzemeleri: Ck45, Sementasyon Çeliği, Kestamid ve Paslanmaz Karşılaştırması

Aynı ölçüdeki iki dişliden biri yıllarca sorunsuz çalışırken diğeri birkaç ayda aşınabilir. Aradaki farkın en büyük nedeni malzeme ve ısıl işlemdir. Doğru malzemeyi seçmek için yük, devir, darbe, ortam (nem, gıda, kimyasal) ve ses beklentisini birlikte değerlendirmek gerekir.

Ck45 (C45) Islah Çeliği

Yaklaşık %0,45 karbonlu, genel amaçlı makine imalat çeliğidir. İyi işlenir, makul dayanım sağlar ve ekonomiktir. Gerektiğinde ıslah ya da indüksiyonla yüzey sertleştirme uygulanabilir.

• Uygun olduğu yerler: genel makine tahrikleri, orta yük ve orta devirli uygulamalar, konveyörler, tarım makineleri
• Sınırı: Çok yüksek devir ve ağır darbeli yükte sementasyon çeliği kadar aşınma direnci göstermez

Hazır konik dişlilerimizin standart malzemesi Ck45'tir.

Sementasyon Çeliği (21NiCrMo2 / 8620)

Düşük karbonlu, nikel-krom-molibden alaşımlı bir çeliktir. Sementasyon işleminde yüzeye karbon emdirilip sertleştirilir; böylece yüzey çok sert ve aşınmaya dayanıklı, çekirdek ise tok kalır. Bu kombinasyon, dişin hem yüzey aşınmasına hem de darbeyle kırılmaya direnmesini sağlar. 21NiCrMo2, Amerikan normunda 8620 olarak bilinen çeliğin karşılığıdır.

• Uygun olduğu yerler: yüksek devir, ağır ve darbeli yük, takım tezgahları, redüktörler, CNC canlı takım üniteleri
• Not: Isıl işlem sonrası hassas dişlilerde diş ve delik taşlanarak çarpılma giderilir

Ayna mahruti dişlilerimiz 21NiCrMo2'den; canlı takım ve freze Z ekseni dişlilerimiz sertleştirilmiş ve taşlanmış semente çeliğinden üretilir.

Kestamid (Döküm Poliamid, PA6)

Mühendislik plastikleri içinde dişli için en yaygın kullanılanlardan biridir. Darbeyi ve titreşimi sönümler, sessiz çalışır, az yağlamayla ya da kuru çalışabilir ve gıda ortamına uygun seçenekleri vardır.

• Avantajları: sessizlik, hafiflik, korozyon olmaması, aşırı yükte "sigorta" gibi davranıp motoru ve şanzımanı koruması
• Sınırları: çeliğe göre düşük yük kapasitesi; nem çektiği için boyutu bir miktar değişebilir; yüksek sıcaklıkta dayanımı düşer

Kıyma makinesi dişlilerimiz Alman menşeili kestamidden işlenir.

POM (Poliasetal / Delrin)

Kestamide göre nemden daha az etkilenir, boyutsal kararlılığı daha iyidir ve sürtünme katsayısı düşüktür. Hassas ve küçük mekanizmalarda, hafif yüklü dişlilerde tercih edilir. Darbe sönümleme konusunda kestamid kadar iyi değildir.

Paslanmaz Çelik

Su, nem, temizlik kimyasalları ve gıda ile temas eden ortamlarda korozyona karşı dayanıklıdır. Genel amaçlı karbon çeliklerine göre işlenmesi daha zor ve maliyeti daha yüksektir; aşınma direnci de ısıl işlem görmüş çeliklerin altında kalabilir. Bu nedenle korozyonun asıl sorun olduğu yerlerde seçilir. Bkz. paslanmaz konik dişli.

Hızlı Seçim Tablosu

Karışık Malzeme Çiftleri

Bir dişli çiftinde iki dişlinin aynı malzemeden olması zorunlu değildir. Örneğin çelik pinyon ile plastik çark birlikte kullanılarak ses azaltılabilir; plastik dişli aşırı yükte önce hasar görerek pahalı parçaları korur. Bu durumda yük hesabı, zayıf olan malzemeye göre yapılmalıdır.

Uygulamanız için hangi malzemenin uygun olduğundan emin değilseniz çalışma koşullarını (yük, devir, ortam) bize iletin; birlikte değerlendirelim. Seçimin diğer adımları için konik dişli seçim rehberimize göz atabilirsiniz.