Dişli Aşınması ve Arıza Belirtileri: Ses, Titreşim ve Diş Hasarları

Dişli arızaları çoğunlukla bir anda ortaya çıkmaz; haftalar hatta aylar önceden ses, titreşim ve ısınma ile kendini belli eder. Belirtileri erken fark etmek hem dişliyi hem de rulman, mil ve motor gibi pahalı parçaları kurtarır.

Çalışma Sırasında Görülen Belirtiler

Diş Yüzeyindeki Hasar Türleri

Normal Aşınma

Uzun süre çalışmış dişlilerde diş yüzeyi parlaklaşır ve profil yavaş yavaş incelir. Bu kendi başına arıza değildir; ancak diş kalınlığı belirgin şekilde azaldığında boşluk artar ve dişli değiştirilmelidir.

Abrazif Aşınma

Yağın içindeki toz, talaş veya aşınma partikülleri diş yüzeyinde çizikler oluşturur. Genellikle kirli yağ ya da hasarlı sızdırmazlık elemanlarından kaynaklanır. Çözüm, yağı ve keçeleri yenilemek, kirlenme kaynağını gidermektir.

Çukurcuk (Pitting)

Diş yüzeyinde, özellikle bölüm dairesi civarında küçük çukurlar görülür. Tekrarlanan temas basıncıyla oluşan yorulma hasarıdır. Erken evrede ilerlemeyebilir; ancak çukurlar büyüyüp birleşiyorsa yük, yağ viskozitesi veya malzeme seçimi gözden geçirilmelidir.

Yapışma ve Sürtünme İzleri (Scuffing)

Yağ filmi koptuğunda diş yüzeyleri birbirine kaynayıp kopar; diş yüzeyinde diş yüksekliği yönünde çizgisel izler oluşur. Ani yük artışları, yanlış ya da yetersiz yağ en sık nedendir. Ayna mahruti dişlilerde EP katkılı yağ kullanımı bu riski azaltır.

Diş Kırılması

Diş dibinden kopma, genellikle aşırı yük, darbe ya da uzun süreli yorulma sonucu olur. Kırık yüzeyde "plaj izi" denen dalgalı çizgiler varsa yorulma, düz ve taneli bir yüzey varsa ani aşırı yük söz konusudur. Tek dişi kırılan bir dişli değiştirilmeli; karşı dişli ve rulmanlar da kontrol edilmelidir.

Temas İzinin Bir Uca Yığılması

Konik dişlilerde aşınmanın dişin yalnızca bir ucunda yoğunlaşması, montaj mesafesi veya eksen açısı hatasını gösterir. Dişliyi değiştirmeden önce montajı düzeltmezseniz yeni dişli de aynı şekilde aşınır. Montaj ve temas izi kontrolünü bakım ve yağlama rehberimizde anlattık.

Dişliyi Değiştirirken Dikkat Edilecekler

• Takım halinde değiştirin: Aşınmış bir dişliyle yeni bir dişli birlikte çalıştırıldığında yeni dişli de hızla aşınır. Konik ve ayna mahruti dişliler mutlaka takım olarak değiştirilmelidir.
• Kök nedeni giderin: Yağ, montaj veya yük sorunu çözülmezse arıza tekrarlar.
• Rulmanları kontrol edin: Dişli hasarı çoğu zaman rulmanlara da yansır.
• Yağı yenileyin: Eski yağdaki metal parçacıklar yeni dişliyi çizer.

Yedek dişli için önce mevcut dişlinin ölçüsünü almanız gerekir; adımlar ölçü alma rehberimizde. Standart ölçüler hazır konik dişliler kategorimizde; standart dışı dişliler için numuneden üretim yapıyoruz. Fotoğraf ve ölçülerle bize ulaşın.